Album Stories (43)

Murmur

R.E.M

 

R.E.M. are a bit like bacon. You either like them, or you're wrong...

 

Έχουν περάσει κάποια μπόλικα χρόνια, όμως ακόμα μπορώ να θυμηθώ πώς ξεκίνησαν όλα με τους R.E.M. και εμένα.

Ήταν κάπου το 1996, στα λίγα διαλείμματα που έκανα από τους δίσκους των Oasis, των Blur, των Pulp και των Radiohead, όταν έπεσε στα χέρια μου μια κασέτα του "New Adventures in Hi-Fi".

Τότε, το Spotify και το YouTube μας ήταν κάτι ξαδέρφια μεγαλύτερα από μας, που είχαν μυηθεί κάπως περισσότερο στα μουσικά δρώμενα και άνοιγαν το δρόμο και για μας.

- Ωραίο δισκάκι, πειραματικό.
- Το ηχογράφησαν στον δρόμο, στο περιθώριο της τουρ για το Monster.
- Για πες για το "Monster".
- Είναι η αμέσως προηγούμενη κυκλοφορία τους. Πολύ βρώμικος ήχος, στροφή μετά από τα μαντολίνο που προηγήθηκαν.
- Το έχεις;
- Όλα τα έχω. Ακόμα πιο ωραίο είναι το πιο προηγούμενο, πρέπει να ακούσεις το "Automatic for the People".
- Οκ, θα ξεκινήσω από αυτό!
- Βασικά, όχι. Να, πάρε αυτό, από αυτό θα ξεκινήσεις.

Και έτσι γύρισα στο σπίτι με ένα αντίγραφο της "Μουρμούρας".

 

Φυσικά, έχουμε να κάνουμε με τον καλύτερο δίσκο των R.E.M., ένα από τα κορυφαία άλμπουμ των 80s και – κατά τη γνώμη μου – ένα από τα καλύτερα άλμπουμ ever στην ιστορία της μουσικής. Φυσικά όλα αυτά δεν μπορούσα να τα καταλάβω τότε. Το "Murmur" είναι ένα πολύ έξυπνο άλμπουμ, αινιγματικό και ζητά τη συμμετοχή σου, να χωθείς βαθιά μέσα του, για να βρεις τα χαμένα δαχτυλίδια και τους θησαυρούς που κρύβει. Για καιρό δεν μπορούσα να το καταλάβω. Για χρόνια πήγαινα ξανά και ξανά πίσω σε αυτό, μπας και καταλάβω τι θέλει να μου πει.

Η μουσική στο "Murmur" – ή ακόμα και στο EP που προηγήθηκε, το "Chronic Town" – δεν ήταν δύσκολη. Ο ήχος όμως ήταν καινούργιος, καινοτόμος, φρέσκος. Πρωτοπόρος. Όπως και ο τρόπος που τον έβγαζαν.

Έξω από κανόνες. Μια μπάντα που όχι μόνο δεν πήγαινε όπως πήγαινε ο δρόμος, αλλά έστριβε και στις ευθείες.

Οι στίχοι του Michael Stipe, ακόμα και τις στιγμές που νόμιζες ότι τους έχεις καταλάβει, δύσκολα έβγαζαν κάποιο προφανές νόημα.

Πάρτε για παράδειγμα τους στίχους του Perfect Circle: “heaven assumed, shoulders high in the room”. Κι όμως, κανένα άλλο τραγούδι ποτέ, δεν έκλεισε μέσα του τόσο απλά και όμορφα το συναίσθημα θέλω-να-πεθάνω-τώρα, σε μια δύσκολη, ασήκωτη στιγμή. Σε κάθε απώλεια, κάθε είδους είναι μια συντροφιά 3,5 λεπτών.

Από που στο διάβολο έχουν έρθει αυτοί οι τύποι;

Μας ψήνουν ότι κάτι μεγάλο γίνεται εδώ, αλλά δε μας το λένε ποτέ ευθέως. Μας σαγηνεύουν να το ψάξουμε μόνοι μας.

 

 

Χρειάστηκε να περάσουν και άλλα χρόνια, να μεγαλώσω, να αρχίσω να ψάχνω, να αναπτύσσω πολιτική συνείδηση, να διαβάζω παραπάνω για να καταλάβω. Μετά το "Murmur", οι R.E.M. κυκλοφόρησαν άλλους δύο δίσκους, εξίσου σημαντικούς. Το "Reckoning" (1984) και το "Fables of Reconstruction" (1985).

Διαβάζοντας, λοιπόν, μια συνέντευξη του Stipe, παρατήρησα ότι μιλούσε για τους τρεις πρώτους δίσκους της μπάντας. Έλεγε ότι τότε ήθελαν να αναδείξουν μια άλλη πλευρά της Αμερικής, ειδικά τα μέρη του Νότου, που τότε ήταν σε σύγκρουση με τις πολιτικές του Ρίγκαν και του Μπους. Προσπάθησαν να συνταχθούν και να ανορθώσουν το κομμάτι εκείνο της χώρας.

Αυτή είναι, για μένα, η κυριότερη συνεισφορά των R.E.M.. Μας μεγάλωσαν καλά, συστήνοντας έναν άλλο, διαφορετικό, καινούργιο τρόπο που γίνονται τα πράγματα.


Μετά, οι REM θύμωσαν ακόμα περισσότερο. Το "Document" (1987) είναι ο πιο πολιτικός δίσκος τους. Πέρασα κάποτε ένα ολόκληρο βράδυ με ένα κορίτσι σε κάτι βράχια, να συζητάμε (τσακωνόμασταν) για το αν το The One I Love είναι ένα τραγούδι έρωτα και αγάπης. Για κάθε έναν που θα μου λέει This One Goes Out To The One I Love, θα του απαντάω A Simple Prop to Occupy my Time.

Righteous Anger!

Το "Green" (1988) και το "Out of Time" (1991) δεν είχαν κάποιο συγκεκριμένο πλάνο. Το πρώτο βέβαια είχε το You Are The Everything και οδήγησε σε ένα ιστορικής σημασίας live video album, το "Tourfilm" (1990). Το Out of Time πάτησε στις μουσικές φόρμες του Green, ενώ εισήγαγε folk & country στοιχεία αναπτύχθηκαν επιπλέον στο 'Automatic For The People" (1992 ). Ακουστικοί δίσκοι, αποπνέουν μια ηρεμία, σχεδόν κατάθλιψη. Τα δύο τελευταία αυτά άλμπουμ δεν υποστηρίχθηκαν από κάποια περιοδεία.

The very different twin masterpieces "Murmur" and "Automatic for the People". Μαγικοί δίσκοι.

Μετά θυμάμαι, μισό καλό "Monster" (1994), ένα καλό – στο μεγαλύτερο μέρος του – "New Adventure in Hi-Fi" (1996), ένα πειραματικό και μάλλον underrated "Up" (1998), η περιοδεία του οποίου τους έφερε μέχρι τον Άγιο Κοσμά το καλοκαίρι του 1999.

Πολλά από αυτά που συνέβησαν αργότερα, τα είχαν πει οι R.E.M. στο Departure. Ανατρέξτε στους στίχους του και θα δείτε.

Ανάμεσα στο New Adventures και το Up, αποχώρησε από το συγκρότημα ο ντράμερ τους, Bill Berry. Ο Stipe τότε δήλωνε: : “For me, Mike, and Peter, as R.E.M., are we still R.E.M.? I guess a three-legged dog is still a dog. It just has to learn to run differently.

Και κάπου εκεί, παρά την καινοτομία και την πειραματική διάθεση του Up, ξεκινάει η πτώση. Η προσπάθεια ισορροπίας μεταξύ εμπορικής επιτυχίας και δημιουργικότητας, ποτέ δεν έρχεται αναίμακτα.

Η μπάντα που ποτέ δεν ήθελε να γίνει βαρετή, να είναι προβλέψιμη και να πατά σε στρωτούς δρόμους, προφανώς και έχασε την μπάλα και τον δρόμο της κάμποσες φορές. Μεγάλωνε και αυτή, μαζί με τις ιδέες της, οι οποίες όμως αντανακλούσαν πάντα τις μέρες του Murmur.

 


Δεν θυμάμαι μια φορά τους R.E.M. να επαναλαμβάνουν τον εαυτό τους. Ήρθαν και έφυγαν πρωτοπόροι. Ακόμα και όταν χρησιμοποιούσαν ίδια συστατικά, ο τρόπος τους ήταν πάντα τέτοιος που τους πήγαινε ένα βήμα μπροστά.

Αυτό ισχύει ακόμα και μετά τους τελευταίους, μετριότατους δίσκους τους. Το "Reveal" (2001) ήταν ένα βαρετό συνοθύλευμα τραγουδιών, ενώ ποτέ δεν κατάφερα να ακούσω ολόκληρο το "Around The Sun" (2004). Το "Accelerate" (2008) ήταν ένα ευχολόγιο και το Collapse Into Now (2011) είχε ορισμένες εκλάμψεις, από αυτές που συνήθως έρχονται λίγο πριν το τέλος.

Οι R.E.M. δεν έπαθαν κάτι κακό. Ούτε σταμάτησαν να θέλουν. Ίσως σταμάτησαν να μπορούν. Μεγάλωσαν και μεγαλώσαμε και εμείς μαζί τους, Η κληρονομιά που άφησαν πίσω, όμως, είναι τεράστιας πολιτιστικής σημασίας.

Και όπως είχε πει ο Guardian: So the question should be not where it went wrong – they grew older; they became less interesting; it happens – but how on earth, for at least a decade, they got it so right.

Στην αρχή, είχα πει θα μιλούσαμε για το Murmur, ε; Μοιάζει να μιλήσαμε για όλη την πορεία των R.E.M. Κι όμως, πιάνοντας το από εκεί που ξεκίνησαν όλα, τελικά μιλήσαμε για τη συμβολή αυτού του τόσο επιδραστικού δίσκου, που διαμόρφωσε μια ολόκληρη μουσική σκηνή, μια μουσική σχολή και μια στάση ζωής απέναντι στα πράγματα.


Οι R.E.M. ανέβηκαν στα σύννεφα, πριν όμως φρόντισαν να αφήσουν για πάντα ένα δυνατό, ανεξίτηλο αποτύπωμα. Θα ήταν άδικο να τους ζητούσε κανείς τα επόμενα χρόνια, μετά το 1983, να κάνουν ένα ακόμη Murmur. Ο ορισμός της μπάντας που προοδεύει δεν θα μπορούσε να το κάνει και νομίζω ούτε οι φαν τους θα ήθελαν κιόλας.

Το "Murmur" είναι τέλεια φωτογραφία. Η απόλυτη αποτύπωση μια στιγμής στον κόσμο. Χωρίς να θεωρήθηκε, ούτε για μια στιγμή, ως φωτοβολίδα.

 

Το 1983 οι R.E.M. ακούγονταν μοναδικοί. Ήταν κιόλας.

Και ξέρετε, τελικά, γιατί δεν μίλησα και τόσο για το "Murmur"? Γιατί η μαγεία αυτού του δίσκου είναι ακριβώς αυτό. Ότι δεν μπορεί να εξηγηθεί και να αναλυθεί σε μεγάλο βαθμό. Ένας ογκόλιθος της indie που θα μπορεί πάντα να στέκεται μόνος του φάρος αναμμένος, για όποιον έχει διάθεσει να σηκώσει το κεφάλι και να κοιτάξει παραπέρα.

Η μπάντα που καθιέρωσε τον όρο alternative rock, κυκλοφόρησε το debut album της στις 12 Απριλίου του 1983.

36 years ago today.

 

Σχετικα Αρθρα
ypogeio.gr
Album Stories (46)
The Ideal Crash
dEUS
(13/05/2019)
ypogeio.gr
Album Stories (45)
Champagne Holocaust
Fat White Family
(22/04/2019)
ypogeio.gr
Album Stories (34)
AM - Arctic Monkeys
[revisited by Tasos Zannis]
(09/09/2018)
ypogeio.gr
The Song Diaries (32)
Magazines
Stavros VanDerWilt
(12/07/2017)
Χρησιμοποιούμε cookies μόνο για στατιστικούς λόγους (google analytics). Δεν συλλέγουμε κανένα προσωπικό δεδομένο.
ΕΝΤΑΞΕΙ