7 Italian Horror/Giallo

Soundtracks: Οι Ιταλοί το

κάνουν καλύτερα


Με το παρόν άρθρο, καλωσορίζουμε στην ομάδα μας την καλή μας φίλη Ηλέκτρα Τσίπρα. Την ευχαριστούμε μέσα από την καρδιά μας και ευελπιστούμε σε περισσότερες λέξεις από την... θανατηφόρα πένα της. :)
Mike N. 
 


«Τι ψυχασθένεια έχεις και ασχολείσαι με τέτοια πράγματα; Πρέπει να είσαι η μόνη που βλέπει τέτοια!». Μια ερώτηση και μια βιαστική απόφανση, αναπόσπαστα κομμάτια των συζητήσεων μου όταν με ρωτάνε τι ταινίες μου αρέσουν, και, αφελέστατα, ανάμεσα σε όλα τα υπόλοιπα αναφέρομαι στον Ιταλικό τρόμο και τις ταινίες Giallo. Αγαπητοί μου, είμαι καλά στα μυαλά μου (κάπως), και δεν είμαι (η) μόνη. Είναι απλά αυτός ο περίεργος κόσμος που έπλασαν οι Ιταλοί περίπου στο 1960 που με κάλεσε να χαθώ μέσα του όσο κανένα άλλο κινηματογραφικό είδος. Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή.

Είμαι σχεδόν σίγουρη πως όλοι γνωρίζετε περί τίνος πρόκειται όταν γίνεται αναφορά στις ταινίες τρόμου, ή θρίλερ, γνωρίζατε όμως για την έννοια “Giallo”; Αν όχι, είμαι εδώ για εσάς. Giallo ονομάζεται ένα είδος Ιταλικών λογοτεχνικών έργων και ταινιών, πρωτοεμφανιζόμενο τον 20ο αιώνα. Το είδος παίρνει το όνομά του από το κίτρινο χρώμα (giallo = κίτρινο, πληθ. Gialli) των εξωφύλλων των φθηνών νουβελών μυστηρίου που εκδίδονταν στην Ιταλία την μετα-φασιστική περίοδο. Εκείνα τα βιβλία θα αποτελούσαν αργότερα τη βάση για την μεταφορά του είδους στην 7η τέχνη, τον κινηματογράφο. Χαρακτηριστικά στοιχεία των ταινιών Giallo είναι οι αιματοκυλισμένοι φόνοι, ο ερωτισμός, η ιδιαίτερη σκηνοθεσία και κινηματογράφιση και, φυσικά, η μουσική τους επένδυση, ο λόγος για τον οποίο γράφω ετούτο το άρθρο.

Όπως και τα Gialli, έτσι και οι Ιταλικές ταινίες τρόμου ξεχωρίζουν για τα soundtrack τους. Είναι ένα από τα στοιχεία που κάνουν πολλούς από όσους παίρνουν το θάρρος να πάρουν μια γεύση τους να παραμένουν, εξερευνώντας ακόμα περισσότερο το είδος. Έτσι λοιπόν, με όλη την μακάβρια αγάπη που τρέφω γι’ αυτές τις ταινίες, με την ελπίδα λίγος περισσότερος κόσμος να κάνει μια πρώτη γνωριμία μαζί τους, και λόγω του έρωτά μου για τη μουσική, σας παρουσιάζω ένα μικρό δείγμα ταινιών με αριστουργηματική, ασυνήθιστη, τρομακτική, συναισθηματική, μαγευτική υπόκρουση. Θα μπορούσα να πω τόσα άλλα, αλλά, βλέπετε, βρισκόμαστε ακόμα στην εισαγωγή. Καιρός να αρχίσουμε το ταξίδι, δεν νομίζετε;



 

   

Zombi II – Lucio Fulci, 1979 
music by Fabio Frizzi 
 
“The boat can leave now. Tell the crew.”  Με τη φράση αυτή, συνοδευόμενη από το τραγούδι τίτλων, ο κύριος Fulci μεταφέρει πρωταγωνιστές και θεατές στο νησί Matul, το οποίο μετατρέπεται σταδιακά σε ένα ανατριχιαστικό post apocalyptic σκηνικό, με ανταγωνιστές – τι έκπληξη! – τους ζωντανούς νεκρούς (aka ζόμπι). Ταινία γεμάτη δράση, τρόμο, σκληρές σκηνές που σε στοιχειώνουν, και ένα soundtrack που δεν θα μπορούσε να ήταν καταλληλότερο για την περίσταση. Επονομαζόμενο συχνά ως ένα από τα καλύτερα Ιταλικά horror soundtracks, θέτει αριστοτεχνικά τις βάσεις για τις αποτρόπαιες, συνάμα αγωνιώδεις σκηνές της ταινίας. Συντίθεται από τύμπανα και κρουστά, ορχήστρα αλλά και ηλεκτρονικό, κοφτό ήχο, που θα μπορούσε να παρομοιαστεί με εμβατήριο, χτίζοντας έτσι μια ενδιαφέρουσα αντίθεση. Αποπνέει μια σχεδόν ανέλπιδη αίσθηση, ενώ σε συνδυασμό με την εικόνα, νομίζω πως δεν θα το θεωρούσα υπερβολή αν κανείς αποφαινόταν ότι, με αυτή την ταινία, έχει κοιτάξει κι επισήμως την καταδίκη στα μάτια. Ένα πράγμα που για μένα είναι αδιαμφισβήτητο όμως, είναι πως, καμία άλλη μουσική υπόκρουση δεν είναι δυνατό να ταυτιστεί με τούτο το «τέρας» της ποπ κουλτούρας περισσότερο, από ό,τι το αριστούργημα του Fabio Frizzi.
 



 

 

Deep Red (Profondo Rosso) – Dario Argento, 1975
music by Goblin 

Η ταινία συγκαταλέγεται στα καλύτερα Gialli όλων των εποχών, ενώ οι φανς του είδους πίνουν νερό στο όνομά της. Και όχι άδικα. Ο νονός του τρόμου «αλά Ιταλικά», Dario Argento, προσφέρει μια θαυμάσια, σχεδόν αψεγάδιαστη ταινία, βουτηγμένη στο σασπένς… Και το αίμα, όπως άλλωστε μαρτυρά και ο τίτλος της. Οι έρευνες ενός πιανίστα για την εξιχνίαση των μυστηριωδών, απανωτών φόνων συνοδεύονται από μια από τις πιο φημισμένες δουλείες των βασιλιάδων των soundtrack, τους Goblin. Τα κομμάτια από τα οποία αποτελείται μοιάζουν να κατέχουν από μόνα τους πρωταγωνιστικό ρόλο, τόσο ασυνήθιστα για τέτοιου είδους ταινία, μα, παραδόξως,  τόσο ταιριαστά. Προσδίδουν στις σκηνές την απαραίτητη ένταση, συνδυάζοντας πληθώρα οργάνων και φυσικά, ηλεκτρονικών στοιχείων, με εξέχουσες παρουσίες μέσα στη γενική φρενίτιδα των κομματιών τα πλήκτρα και το μπάσο. Μουσική που, με την πρώτη κιόλας ακρόαση, σε κάνει να αισθάνεσαι σαν να καταδιώκεσαι ο ίδιος από τον σχιζοφρενή δολοφόνο, ή, αν τυχόν έχεις δει την ταινία, σε κάνει να εύχεσαι να μην ακούσεις σε καμία άλλη περίπτωση κομμάτια σαν το “School at night”. Όσοι λοιπόν από εσάς  φλερτάρετε με τον τρόμο, μην χάνετε καιρό. Δείτε την, και θα με θυμηθείτε. 
 



 

 

The Red Queen Kills Seven Times (La Dama Rossa Uccide Sette Volte) – Emilio Miraglia, 1972
music by Bruno Nicolai

Ένας από τους μετρ των μουσικών επενδύσεων όσον αφορά τις Ιταλικές ταινίες τρόμου και δεξί χέρι του Ennio Morricone επί πολλά χρόνια, ο ταλαντούχος Bruno Nicolai, ξεδιπλώνει για ακόμα μια φορά το ταλέντο του, συνθέτοντας μουσική για μια ιδιαίτερα υποτιμημένη ταινία που εκπλήσσει ευχάριστα κατά τη διάρκεια της θέασής της. Το υπερφυσικό στοιχείο περιπλέκεται με το μυστήριο, όταν μια σειρά φόνων που ξεκληρίζει τον φιλικό κύκλο δύο αδερφών ζητά ένοχο, και κύρια ύποπτη είναι... Η νεκρή τους αδερφή. Η μουσική για την ταινία δημιουργεί ένα τόσο αντιφατικό κλίμα σε σχέση με τις απεικονίσεις της, ανόμοιο με κάθε άλλης. Το φαινομενικά εύθυμο και παιχνιδιάρικο soundtrack ντύνει με έναν παράδοξο και σουρεαλιστικό τρόπο τις συνεχείς στροφές της πλοκής, και κάπως έτσι μεταβάλλεται η αρχικά ζωηρή του διάθεση. Η βασική μελωδία και θεματικό κομμάτι της ταινίας αλλάζει διαρκώς μορφές ανάλογα με την περίσταση, ηχώντας πέρα ως πέρα στο συνονθύλευμα μοντέρνων και γοτθικών σκηνικών, δημιουργώντας μια ασυνήθιστη, μα τόσο συναρπαστική ατμόσφαιρα, περιέργως καθόλου ζεστή, όπως θα προμήνυε μια απλή ακρόαση της εξαίρετης κατά τα άλλα μουσικής του Nicolai.
 



 

 

A White Dress for Marialé (Un Bianco Vesitito Per Marialé) – Romano Scavolini, 1972
music by Fiorenzo Carpi


Χωρίς αμφιβολία, ένα από τα κρυμμένα διαμάντια του είδους, θησαυρός για κάθε λάτρη του. Χαοτική μέχρι τα μισά, όμοια με αυτά τα περίεργα όνειρα που ξυπνώντας, τρέχουν στο μυαλό σου, μαζί με ένα ερώτημα: «Τι στο καλό ήταν αυτό;». Στο δεύτερο μισό «ξεμεθάει», μετατρέπεται σε σωστό θρίλερ μυστηρίου με συνεχείς φόνους εν ψυχρώ και έναν άγνωστο δολοφόνο, ενώ κλείνει με ένα μοναδικό, δυνατό φινάλε, ικανό να αφήσει τον καθένα άναυδο. Όλα αυτά επενδύονται με την περίτεχνη μουσική του Fiorenzo Carpi, χωρίς την οποία το τελικό αποτέλεσμα θα ήταν με βεβαιότητα πιο φτωχό. Απόκοσμοι, αλλόκοτοι ήχοι, γαλήνια, μελαγχολικά κομμάτια αλλά και groovy, πιασάρικα ριφάκια συνθέτουν αυτό το πολυμορφικό soundtrack, δίνοντας πνοή σε σκηνές που μέλλουν να αποτυπωθούν στο μυαλό του κάθε τολμηρού θεατή, όπως το, σαν βγαλμένο από ταινία του Fellini, μασκέ φαγοπότι, όπου κάνει την εμφάνισή του το δυναμικό θεματικό κομμάτι της ταινίας. Μια σημαντική μορφή της Ιταλικής μουσικής δημιουργεί εν τέλει μια από τις πιο όμορφες και ξεχωριστές μουσικές επενδύσεις στην ιστορία του είδους.
 



 

 

Suspiria – Dario Argento, 1977
music by Goblin


Μια πανδαισία φανταχτερών χρωμάτων, ήχων, τρόμου και μυστηρίου είναι τα συστατικά που κάνουν το Suspiria άκρως εμβληματικό, βάζοντας το στο πάνθεον των ταινιών τρόμου. Ένα έργο τέχνης που μαγνητίζει, που κάνει ακόμα και τις πιο βίαιες σκηνές αισθητικά πανέμορφες, με ονειρώδη πλοκή, σχεδόν χαοτική, που είναι ικανή να σε απορροφήσει στον θεσπέσια τρομακτικό κόσμο της. Εκείνο που συναρπάζει είναι φυσικά το άφταστο soundtrack, τόσο εφιαλτικό όσο και η ίδια η ταινία. Οι Goblin κάνουν για ακόμα μια φορά το θαύμα τους και προσδίδουν στην ταινία μια – μεγάλη – επιπλέον δόση τρόμου με τον σκοτεινό ήχο των συνθέσεών τους. Από τα δυσοίωνα καμπανάκια και τα κρουστά της εισαγωγής στους ασυνάρτητους ψιθύρους και τις σπαρακτικές κραυγές, από τον «heavy» ηλεκτρονικό ροκ/progressive ήχο – που αποτελεί άλλωστε σήμα κατατεθέν του συγκροτήματος – έως τα ατμοσφαιρικά, υπνωτικά κομμάτια του, είναι ένα ιδιοφυές soundtrack που ξεπερνά κάθε όριο και κάθε προσδοκία.  Πρωτοποριακό, με αδιάκοπες εναλλαγές στον ρυθμό και εμφανή τον πειραματισμό με ασυνήθιστα μουσικά όργανα και ήχους, πρόκειται για τη μουσική υπόκρουση που, αν είσαι σαν κι εμένα, θα τρέφει τους εφιάλτες σου για καιρό. 
 



 

 

The Strange Vice Of Mrs Wardh (Lo strano vicio della Signora Wardh) – 1971, Sergio Martino
music by Nora Orlandi


Πρόκειται για μια από τις αρτιότερες δουλειές του Sergio Martino. Όμοια με ένα γοητευτικά φρικιαστικό παραλήρημα, είναι μια σουρεαλιστική ιστορία παθών, εκμετάλλευσης και προδοσίας, μπλεγμένη με ένα δυσεπίλυτο μυστήριο και ατελείωτες ανατροπές. Τα στοιχεία ετούτα αποτυπώνει με μαεστρία στις παρτιτούρες της η Nora Orlandi. Το (μελο)δραματικό πρόσωπο της ταινίας συνοδεύουν ορχηστρικές μπαλάντες που κορυφώνουν με αργά, σταδιακά βήματα την έντασή τους, μιμούμενα την κορύφωση της δραματικότητας της πλοκής και της τραγικότητας της πρωταγωνίστριας. Αξιοσημείωτο επίσης το θεματικό τραγούδι της ταινίας, το οποίο σίγουρα θα μπορούσε να είναι theme κάποιας ταινίας του 007. Τις εντυπώσεις βέβαια κλέβει το δαιδαλώδες, μυστηριακό κομμάτι της ταινίας, μαζί με τις παραλλαγές του ανεπανάληπτου “Dies Irae”, με αυξομειώσεις στον ρυθμό και τα παράταιρα φωνητικά που πετυχαίνουν να κάνουν τις ήδη νοσηρές σκηνές της ταινίας να φαντάζουν ακόμα πιο διεστραμμένες. Πραγματικά αξιομνημόνευτο soundtrack, με μελωδίες από των οποίων τα νύχια δεν ξεφεύγει εύκολα κανείς. Αντ’ αυτού, θα αιωρούνται στο υποσυνείδητο του, τρανταχτό σημάδι ότι ένα horror soundtrack έχει επιτύχει τον σκοπό του, και με το παραπάνω.
 



 

 

Short Night Of The Glass Dolls (La Corta Notte Delle Bambole Di Vetro) – Aldo Lado, 1971
music by Ennio Morricone
 

Ξεκινώντας αυτό το άρθρο, είχα στο μυαλό μου πως πρέπει να γράψω για ένα έργο του Morricone (άσχετα αν στην πορεία ξεχάστηκα λίγο, συγγνώμη Ennio, σ’αγαπάω). Πώς θα μπορούσε άλλωστε να λείπει από αυτή τη λίστα ο άνθρωπος που έχει βάλει την υπογραφή του σε τόσα πολλά από τα καλύτερα soundtrack όλων των εποχών; Τρανό παράδειγμα της αριστουργηματικής δουλειάς του (και) στον χώρο του τρόμου είναι η μουσική επένδυση που κλήθηκε να συνθέσει για το καταπληκτικό "Short Night of the Glass Dolls". Ένα ασυνήθιστο giallo που στοχεύει πάνω απ’ όλα στο μυστήριο ενώ παράλληλα διακατέχεται από έντονο, διαχρονικό μήνυμα που αναμφίβολα θα εντυπωθεί στο μυαλό του καθενός μετά τη θέαση της ταινίας. Μια εξαιρετική ταινία αρμόζει ενός αριστουργηματικού soundtrack, και ο Morricone είναι ο ειδικός για ένα τέτοιο έργο. Ταξιδιάρικο, νοσταλγικό, ενίοτε ερωτικό, είναι ένα soundtrack που μιλά στην ψυχή σου, πυροδοτεί ένα τεράστιο εύρος συναισθημάτων που πηγάζουν από τις απαράμιλλης ομορφιάς μελωδίες, που μπορείς να ερωτευτείς ακόμα και χωρίς να έχεις δει την ταινία. Ένα γαϊτανάκι ηχοχρωμάτων και διαθέσεων ξετυλίγεται και αγκαλιάζει τις αισθήσεις με τρόπο απρόσμενο που ίσως και να σε κάνει να αναρωτηθείς το γιατί. Μην το σκέφτεσαι. Απλά αφέσου στο σύντομο σκοτάδι του.
 




Δεν είναι τυχαίο που τούτο το κινηματογραφικό ρεύμα σηματοδότησε μια ολόκληρη γενιά στην χώρα προέλευσής του και ενέπνευσε άλλα, γνωστότερα ρεύματα, όπως οι ταινίες slasher και splatter που εμφανίστηκαν στην Αμερική, και τα θρίλερ μυστηρίου. Και βρίσκει μιμητές μέχρι και σήμερα, σε όλον τον κόσμο. Εκείνο όμως το στοιχείο του που είναι, κατά κοινή ομολογία, ανεπανάληπτο, και δεν θα μπορέσει ποτέ ξανά να αποτυπωθεί από κανέναν με τον ίδιο τρόπο, είναι η μουσική των ταινιών στην εποχή άνθισης του είδους, και αυτό κάνει όλα ετούτα τα soundtrack ακόμα πιο μοναδικά.  

Και είναι απίστευτο σε πόσες ακόμα μουσικές θα μπορούσα να έχω αναφερθεί. Φυσικά, αν το έκανα αυτό, το άρθρο θα κατέληγε με μέγεθος διηγήματος. Είναι που, για κάποιον λόγο, οι Ιταλοί συνθέτες «αρνούνταν» να επενδύσουν μια ταινία με μέτρια μουσική, δικαιώνοντας τις υπέροχες, σώζοντας τις αρκετά καλές, δίνοντας κάποιο ενδιαφέρον στις κακές. Ναι λοιπόν, θα μπορούσα να έχω γράψει για τόσες και τόσες άλλες επενδύσεις, για τόσες και τόσες άλλες ταινίες, αλλά θα το αφήσω πάνω σας. Αν κάτι μου έμαθαν τα Gialli, είναι πως λίγο σασπένς δεν βλάπτει ποτέ. Το μόνο σίγουρο είναι ότι θα αποτελέσει μια ενδιαφέρουσα κινηματογραφική εμπειρία, μια εμπειρία γεμάτη τρόμο, μαγεία, μυστήριο και πολλή μουσική.
 


If you like this, check also this: 
Η Λίστα Του Τρόμου (Paranormal Activity): 13 Φοβιστικά Κομμάτια


Σχετικα Αρθρα
ypogeio.gr
42 Τραγούδια που
Έχουμε Βαρεθεί Να Ακούμε
(Όχι Άλλο Κάρβουνο)
(17/09/2018)
ypogeio.gr
44+1 Φωτογραφίες
της Συλλογής του Υπογείου
Music From The Basement Vol.II
(18/08/2018)
ypogeio.gr
Τα 10 Κομμάτια Του Μήνα
Αύγουστος 17
(03/09/2017)
ypogeio.gr
Τα 10+1 Κομμάτια Του Μήνα
Ιούλιος
(01/10/2015)
Χρησιμοποιούμε cookies μόνο για στατιστικούς λόγους (google analytics). Δεν συλλέγουμε κανένα προσωπικό δεδομένο.
ΕΝΤΑΞΕΙ