Album Stories (69)
Earth
Vangelis Papathanassiou
Sunny Earth - Ηλιόλουστη Γη
Η κατά Βαγγέλη Παπαθανασίου εκδοχή αυτών των δύο λέξεων, όπως αυτή αποτυπώνεται μέσα από τα 6 λεπτά και 42 δευτερόλεπτα της μουσικής του στο εν λόγω ορχηστρικό κομμάτι, είναι για μένα ένα παγαναστικό και μυστικιστικό μεγαλούργημα, που ξεκινώντας από μια συστοιχία στοιχειωμένων "α-ααα-ααα" φωνητικών, προχωράει συνδυάζοντας διακριτικά synths και ακουστικά όργανα (λαούτο, φλάουτο και δαιμονισμένα κρουστά) κι ύστερα σχεδόν αυτοσχεδιαστικά ξετυλίγεται ως ένας ύμνος στο αρχέγονο μυστήριο της Γης και της Ύπαρξης. Το κομμάτι αυτό με οδήγησε προ τριμήνου σε ένα εμμονικό "σκάψιμο" της μουσικής του Έλληνα εμβληματικού συνθέτη, κάτι που από πολύ μικρός χρώσταγα στον εαυτό μου, αλλά όλο το ανέβαλλα - για διάφορους λόγους, που δεν έχει κανένα νόημα να παραθέσω εδώ.
Οκέι, προφανώς και ήξερα 10-15 κομμάτια του Vangelis, το κλασικό OST της ταινίας "1492 - Conquest of Paradise" (1992), το OST "Chariots of Fire" (1981) που πήρε και Όσκαρ, το OST του "Bladerunner" (1982), αλλά φυσικά και τη δισκάρα "Ωδές" (1979), μαζί με την Ειρήνη Παππά. To "Sunny Earth", ομως, που άκουσα -διόλου τυχαία- ένα μεσημέρι στο spotify καθώς ετοιμαζόμουν για δουλειά, με έστειλε αύτανδρο και αβαρή σε έναν μουσικό κόσμο, από τον οποίο νομίζω πως δεν θα μπορέσω να ξεφύγω ποτέ. Τα πρώτα 4 solo έργα του Παπαθανασίου (+τις "Ωδές" που προανάφερα) είναι μια κιβωτός μεγαλοφυίας, πρωτοπορίας και μουσικής επανάστασης. Η συγκλονιστική αρχή έγινε με το "Earth" του 1973.
Στο Παρίσι Χωρίς και Μαζί με το Παιδί της Αφροδίτης
Τον Ιούνιο του 1972 οι Aphrodite's Child, πολιτσιτικοί μετανάστες στο ελεθευριακό και avant-garde Παρίσι των late 60's, κυκλοφορούν -με έναν χρόνο καθυστέρηση- τον υπερδίσκο τους, το αριστούργημα "666". Κατά τη διάρκεια των ηχογραφήσεων, η μπάντα -απαρτιζόμενη από τον Βαγγέλη Παπαθανασίου, τον Ντέμη Ρούσσο, τον Λουκά Σιδερά και τον Αργύρη Κουλούρη- εφθάρη ανεπανόρθωτα, οι σχέσεις μεταξύ των μελών της είναι τεταμένη, το ίδιο συμβαίνει και με την δισκογραφική τους, τη Mercury, η οποία έχει... φρικάρει με τον περίεργο και unpopular ήχο του δίσκου, αλλά κυρίως με τα 80.000 δολάρια υπέρβασης στον προϋπολογισμό της. Η ιστορία ανέδειξε εκ των υστέρων το album ως ένα από τα κλασικότερα και σημαντικότερα στην ιστορία της prog rock διεθνώς, όμως ουσιαστικά το "666" οδήγησε τους Aphrodite's Child στη διάλυση. Ναι, ο Παπαθανασίου αποζητούσε απόλυτο καλλιτεχνικό έλεγχο, οραματιζόταν διαφορετικά μουσικά πράγματα από αυτά που ήθελαν και περίμεναν οι άλλοι τρεις και στην ουσία "επώαζε" τις solo περιπέτειές του. Η διάλυση των Aphrodite's Child τον βρίσκει μόνο στο Παρίσι, απελευθερωμένο μα και λίγο μπερδεμένο... Γι'αυτό ίσως επιστρέφει στις ασφαλείς ρίζες των Aphrodite's Child και επιστρατεύει τους bandmates Ντέμη Ρούσσο και τον Λουκά Σιδερά να τον βοηθήσουν στο νέο του project.
(Απο)γείωση στη Γη
Καρπός αυτής της μετάβασης είναι το "Earth", το οποίο κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 1973. Ο Παπαθανασίου, αφεντικό πια μόνο του εαυτού του και όμηρος μονάχα των δικών του εμμονών, αιωρείται σαν μάγος ανάμεσα στην ψυχεδέλεια, την prog rock, την ελληνική παράδοση (βυθιζόμενος άυλος ως και σε καταβολές της αρχαϊκής μουσικής και αισθητικής), και παραδίδει ένα δισκογράφημα που σου κόβει την ανάσα. Ένα δισκογράφημα που ζουμπάει τον χρόνο μέχρι που τον σπάει κι έτσι κατορθώνει να κυκλοφορεί μέσα του σαν ένα άχρονο αριστούργημα. Ταυτόχρονα, ο Vangelis αφήνει απλόχερα ψήγματα της ηλεκτρονικής του πρωτοπορίας, προοικονομεί στο "Earth" τους synth ογκόλιθους που θα χτίσει στο μέλλον, σου κλείνει το μάτι και σου λέει "όπου να ναι θα κάνω τα synths παγκόσμιο μουσικό δρόμο, θα τα πούμε σύντομα στα κόκκινα χαλιά και στα γαμημένα Oscars".
Σου είπα για το "Sunny Earth", αλλά τι να σου πω για το καταιγιστικό opening track "Come On"; Τι να σου πω για την εισαγωγή και την ανάφλεξη στο κυρίως σώμα του "He-Ο" (πόσο κομματάρα!); Στο "Ritual", πάντως, μπορώ να σου πω κάτι: μια αρχέγονη τελετουργία, μια καθαρτική ψαλμωδία, που εμένα προσωπικά με οδήγησε κάπου: στο πουθενά. Χωρίς ανάσα στο "Let It Happen" και αισθάνομαι πως ο Vangelis μας κάνει πλάκα, γράφει και παίζει ψυχεδελική... disco - καταθέτει το genre και αποχωρεί για να μπει για 74 δευτερόλεπτα στη σκοτεινή και θορυβώδη φρίκη της Πόλης ("The City"), χωρίς παύση ψάχνει την κάθαρση στο "My Face In The Rain" και ύστερα μεγαλοφυώς επιστρέφει στο θολό ταξίδι στο παρελθόν, στο μυστηριώδες δικό του παρόν και στις προφητείες του μέλλοντος. Του δικού του και του δικού μας ("Watch Out" - "A Song"). Για το "A Song" συγκεκριμένα να πω πως την πρώτη φορά που το άκουσα προσγειώθηκα ατσούμπαλα και βουρκωμένος κάπου όπου είχα ξεχάσει πώς είναι να είσαι: στη Γη. Δηλωμένη στο δίσκο εξαρχής τούτη η αποκοπή από τον αρχέγονο πυρήνα μας, είμαστε όλοι ξεριζωμένοι ("We Are All Uprooted" - Track No2), αποξενωμένοι από την παράδοση, την φύση, την ίδια μας την ύπαρξη. Ξένοι μεταξύ ξένων, άγνωστοι μεταξύ αγνώστων, χωρίς σκοπό και με μπερδεμένο προορισμό.
Quotes
Αποχωρώ με δύο φράσεις του Vangelis που θεωρώ πως έχουν άμεση σχέση με τον αντίκτυπο και το απότυπωμα που γεννιούνται μέσα μου σε κάθε ακρόαση του δίσκου "Earth":
«Η μουσική δεν είναι κάτι που πρέπει να εξηγηθεί. Είναι κάτι που πρέπει να βιωθεί».
«Ο άνθρωπος δεν είναι έξω από τη φύση — είναι μέρος της».
