O Θάνατος των Καλλιτεχνών

στο Facebook

Οι δύο τελευταίες κι απανωτές τεράστιες απώλειες του μουσικού μας κόσμου, αυτή του Τζιμάκου και της μόλις 46χρονης τραγουδίστριας των Cranberries, Dolores O'Riordan, "ξύπνησαν" μέσα μου ένα θέμα που με έτρωγε από το "καταραμένο 2016" όπως συνηθίζεται να λέγεται, λόγω του ότι τη συγκεκριμένη χρονιά αποχαιρετήσαμε πολλούς η αλήθεια είναι μουσικούς. Μεταξύ άλλων, τον Bowie, τον Leonard Cohen, τον Prince, τον George Michael... Και ήρθε και το 2017, κατά τη διάρκεια του οποίου μας άφησαν ο Tom Petty, ο Chris Cornell και Chester Bennington, αλλά και ο Λουκιανός Κηλαηδόνης, η Αρλέτα και η "Mary", η Μαρία Τσώνη των Mary and The Boy και του Κυνόδοντα...

Παρατηρούσα λοιπόν με προσοχή σε όλες τις προαναφερθείσες περιπτώσεις, αλλά και σε άλλες που τώρα μου διαφεύγουν, τον τρόπο που το ελληνικό facebook αντιδρούσε στο θάνατο των μουσικών. Και κατέληξα σε κάποια συμπεράσματα, όχι απαραίτητα σημαντικά, όχι απαραίτητα 100% σωστά, ενδεχομένως όμως άξια αναφοράς. Χώρισα τους χρήστες του facebook σε κάποιες κατηγορίες, τις οποίες και σας παρουσιάζω ευθύς αμέσως.

Διέκρινα εύκολα τους "ripολάγνους", ας τους πούμε έτσι, οι οποίοι μοιάζουν να είναι σε απευθείας σύνδεση με τον Άδη και τον Άγιο Πέτρο, αφού δευτερόλεπτα μετά την ανακοίνωση της δυσάρεστης είδησης σπεύδουν να γράψουν στον τοίχο τους ένα μεγαλοπρεπές "RIP τάδε" (όπου τάδε μπορεί και να βρεις το όνομα ενός παγκοσμίως άγνωστου 102χρονου παίκτη μπόνγκος από το Μάλι), μερικές φορές συνοδευόμενο από εκφράσεις του τύπου "ε, όχι ρε πούστη μου και ο/η τάδε;;;" ή "πάει και ο/η τάδε, αν είναι δυνατόν!" ή "γαμημένο 201?, Πότε θα σταματήσεις; Τους έχεις θερίσει όλους! Πόσους ακόμα θα πάρεις;". Εννοείται πως το θλιμμένο ή/και δακρυσμένο emoticon πάει σύννεφο και πως στη συνέχεια ακολουθεί τραγούδι ή φωτογραφία του εκλιπόντος. Στις βαριές περιπτώσεις ripολαγνείας, τα ποστς σχετικά με τον θάνατο του καλλιτέχνη είναι αλλεπάλληλα, αδιάκοπα και επαναλαμβανόμενα και η ροή τους δύναται να κρατήσει ακόμα και μία εβδομάδα μετά το συμβάν του θανάτου. 

Ύστερα, έχω εντοπίσει τους "ποιητές του θανάτου". Αυτοί δεν βιάζονται να εκφράσουν τη θλίψη και τον ψηφιακό θρήνο τους για το χαμό του αγαπημένου τους καλλιτέχνη, όπως οι "ripολάγνοι". Ψύχραιμοι παρακολουθούν την καταιγίδα των rip posts, μαζεύοντας ενέργεια και έμπνευση για το δικό τους χτύπημα. Το οποίο συνήθως αργεί, εμφανίζεται προς το τέλος της ημέρας, και είναι ένα post-σεντόνι ψαγμένου πόνου και κουλτουριάρικης θλίψης, πασπαλισμένων με ιδιαίτερα προσωπικά βιώματα του χρήστη με τον χαμένο μουσικό. Κάποιες -όχι λίγες- φορές το post παίρνει τη μορφή επιστολής προς το πρόσωπο του καλλιτέχνη, του στιλ "σε άκουσα πρώτη φορά στο Γυμνάσιο, έβρεχε και το φως ήταν χαμηλωμένο, η φωνή σου άγγιξε το βάθος των αυτιών μου..." κλπ, καταλήγοντας 9 στις 10 φορές "από τότε μου άλλαξες τη ζωή και τίποτα δεν ήταν όπως πριν". Κι εδώ, όπως και στην προηγούμενη περίπτωση του "ripολάγνου", ακολουθεί τραγούδι ή φωτογραφία του εκλιπόντος.

Περνάμε στην όχι πολύ συχνά εμφανιζόμενη, αλλά πολύ ενδιαφέρουσα, κατηγορία του "μηδενιστή-nihilist", o οποίος, όπως μαρτυρά και το όνομά του, αντιμετωπίζει τον χαμό του μουσικού με έναν κάποιο κυνισμό και εμφανή νιχιλισμό: "Πάει και ο/η τάδε. Ε, βέβαια, αφού είχε πιει όλο το Βόσπορο και είχε καπνίσει ό,τι υπάρχει...". Ή "πάει και ο/η δείνα. Καιρός ήταν, Είχε καταντήσει χούφταλο και μας ταλαιπωρούσε με τα φάλτσα του. Καιρός να ασχοληθούμε με νέους καλλιτέχνες". Το αγαπημένο του όμως, είναι το ποστ-απειλή για τον επόμενο: "Πάει και ο/η τάδε. Για ποιον χτυπά τώρα ή καμπάνα; Keith Richards, μήπως ήρθε η σειρά σου; Αίμα πίνεις;" [ακολουθεί σατανικά χαμογελαστό emoticon]. O θάνατος του George Michael, ανήμερα Χριστούγεννα του 2016, ήταν βούτυρο στο ψωμί των απανταχού θανατο-μηδενιστών του facebook, μιας και σε χρόνο dt είχαν έτοιμο το σλόγκαν: "Last Christmas, I gave you my heart, but this Christmas I died"... Τα ποστς του μηδενιστή συνήθως δεν ακολουθούν τραγούδια ή φωτογραφίες του καλλιτέχνη, προτιμά να αφήνει μόνο τα δικά του λόγια, να στέκουν έτσι λιτά και μόνα, αποκτώντας έτσι μία τύπου meme διαχρονική δύναμη.

Τέλος, υπάρχουν και οι "μόνο εγώ έχω δικαίωμα να κλάψω, εσύ από πού κι ως πού;", όπου βλέπουμε κάποιους χρήστες να ξενερώνουν και να φρικάρουν, αντικρίζοντας στο timeline τους fake πόνο και θρήνο από τους "ripολάγνους" και τους "ποιητές του θανάτου", οι οποίοι -σύμφωνα με τους "μόνο εγώ δικαίωμα να κλάψω, εσύ από πού κι ως πού;"- ουδεμία σχέση είχαν με τον εκλιπόντα καλλιτέχνη πριν αυτός αποδημήσει απ'τα μέρη μας. Άρα, είναι όλοι τους δήθεν και -προφανώς- δεν έχουν δικαίωμα να ομιλούν και φυσικά ούτε να θρηνούν... Μονάχα αυτοί, έχουν δικαίωμα στον πόνο και στο δάκρυ, είναι δικός τους αποκλειστικά πόνος ο θάνατος του τάδε, είναι δικός τους, διότι είναι οι μόνοι αληθινοί και παλιοί φανς. Το τονίζουν αυτό στα ποστς τους, με περηφάνια και καμάρι: "Όταν εγώ άκουγα τον τάδε, όλοι αυτοί που σήμερα πλημμύρισαν το fb με δακρύβρεχτα ποστς, δεν είχαν καν γεννηθεί. Έλεος! (ή 'ουστ' ή ακόμα χειρότερα 'ψόφος')". Ή "ρε φίλε, κάθονται κάτι άσχετα τσουτσέκια και μοιρολογούν τον τάδε, κι αν τους ρωτήσεις να σου πουν ένα τραγούδι του, θα σου απαντήσουν για Χατζηγιάννη και Κιάμο. Έλεος! (ή 'ουστ' ή ακόμα χειρότερα 'ψόφος')". Τα ποστς των εκπροσώπων αυτής της κατηγορίας ακολουθούν τραγούδια του εκλιπόντος, τα οποία όμως είναι ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ σπάνια, b-sides, bootlegs, ακυκλοφόρητα κλπ. Το ίδιο και οι φωτό, κι αυτές πολύ σπάνιες, παίζει να ανεβάσουν φωτογραφίες του αποδημήσαντα καλλιτέχνη με πάνες ή τρίχρονο πάνω σε ποδήλατο με βοηθητικές. Πέρα απ'την πλάκα (που δεν είναι και πολύ πλάκα), είναι κάπως ρατσιστική και ελιτίστικη η στάση των "μόνο εγώ έχω δικαίωμα να κλάψω, εσύ από πού κι ως πού;", απαιτούν ετσιθελικά αποκλειστικότητα στον πόνο και κρίνουν πολύ αυστηρά τον "απλό facebook-ικό λαό". Να τους πω πως το να γίνεται διάσημος και να δοξάζεται ένας καλλιτέχνης μετά θάνατον είναι ένα... αρχαίο παγκόσμιο φαινόμενο και στην τελική χαρακτηριστικό της ανθρώπινης φύσης. Δεν περιμέναμε το facebook για να το καταλάβουμε. Για να δώσουμε κι ένα δίκιο όμως στους "μόνο εγώ έχω δικαίωμα να κλάψω, εσύ από πού κι ως πού;", την επομένη του θανάτου του μεγάλου Τζίμη Πανούση, έπεσα πάνω σε ένα ποστ που έλεγε το εξής πολύ εύστοχο: "Μαλάκα, αν τόσος κόσμος που ανεβάζει σήμερα Πανούση καταλάβαινε τι έλεγε ο Τζιμάκος, σήμερα θα ήμασταν άλλη χώρα". Ισχύει, απορώ τόσες μέρες σκρολάροντας το timeline μου, πού κρυβόταν όλον αυτόν τον καιρό τόσος αντικομφορμισμός και τόση αναρχία...

Κάπου εδώ τελειώνει το άρθρο κι έχω να πω πως ένιωσα λίγο αμήχανα κρίνοντας και περιγράφοντας κατηγορίες και συμπεριφορές (συν)ανθρώπων στο facebook απέναντι στο θάνατο των μουσικών. Θεωρώ λοιπόν δίκαιο να κατατάξω κάπου και τον εαυτό μου: Είμαι ένας -ελαφριάς ακόμα μορφής- ripολάγνος, ο οποίος "τσιμπάει" σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μεγάλες και επικίνδυνες δόσεις από τους "ποιητές του θανάτου". Απέχω παρασάγγας από τους μηδενιστές και... ακόμα πιο παρασάγγας από τους "μόνο εγώ έχω δικαίωμα να κλάψω, εσύ από πού κι ως πού;". Γενικά, θεωρώ πως ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφραστεί με τον δικό του ξεχωριστό (ακόμα) και γραφικό ή/και ξεκούδουνο ή/και κιτς τρόπο, πόσο μάλλον όταν μιλάμε για το θάνατο, ένα εκ προοιμίου διαχρονικό και ευαίσθητο θέμα για τον άνθρωπο.

Δεν θα ξεχάσω ποτέ τα λόγια του πατέρα μου, όταν έχασα τον παππού μου τον Χειμώνα του 1986. Ήμουνα 9 1/2 χρονών. Έβλεπα τον έναν θείο μου, να έχει σπαράξει στο κλάμα. Τον άλλο θείο μου, να μην βγάζει ούτε ένα δάκρυ - απλά να κοιτάζει επί μία ώρα στο πάτωμα. 

- Μπαμπά, ο θείος Γιώργος αγαπούσε τον παππού πιο πολύ από τον θείο Ηλία. Όλο το πρωί κλαίει, ο θείος Ηλίας τίποτα.
- Μιχάλη, δεν έχει σημασία αυτό, ο καθένας στενοχωριέται με τον δικό του τρόπο. Και οι δύο αγαπούσαν τον παππού το ίδιο, πάρα πολύ.       

 

    

Σχετικα Αρθρα
ypogeio.gr
StarWound - So Wrong
A Track by Track Analysis
Από τον Πέτρο Μπούρα
(18/05/2018)
ypogeio.gr
Νικόλας Αλέφαντος Vs.
Pink Floyd
(17/05/2018)
ypogeio.gr
Πέντε Χρόνια Χωρίς
Το Νίκο Παπάζογλου:
Το Απρόσκλητο Σάουντρακ (by Petros M.)
(14/04/2016)
ypogeio.gr
Γιατί Έκλεισα Δωμάτιο
στο Tranquility Base
Hotel & Casino...
(16/05/2018)