10+1 Δίσκοι

Από το 1999


«Για να αντισταθεί στον πόνο, για να νικήσει τις οδύνες, κατέφυγε σε ένα τέχνασμα, να ανακαλέσει τις πιο ωραίες μνήμες της ζωής του. Μόνο ο Μόχα μπορεί να τις μεταδώσει στους άλλους».

 

Είναι φορές που το 1999 μου φαίνεται 100 χρόνια πριν. Μετά βίας – και σιχαίνομαι τη βία – μπορώ να ανακαλέσω στη μνήμη μου στιγμές από τότε. Άλλες φορές, πάλι, οι μνήμες απλώνονται σαν άδειοι δρόμοι και όλα έρχονται στο μυαλό, "σαν νερό που κυλάει".

Δεν είμαι ιδιαίτερα υπέρ των αναφορών στο παρελθόν, άλλωστε ο χειρότερος τρόπος να σκέφτεσαι το παρελθόν είναι μέσω της νοσταλγίας. Σίγουρα αποστρέφομαι την αναμνησιολογία. Από την άλλη, όταν το μουσικό τώρα είναι τουλάχιστον λαβωμένο, πέφτω πολλές φορές στην παγίδα να ενεργοποιώ το παρελθόν.

Το σημερινό τέχνασμα (άσκηση, αν προτιμάτε) είναι να ξαναβάλω στα ακουστικά μου, 10+1 δισκάκια που κυκλοφόρησαν 20 χρόνια πριν, το 1999. Η πραγματική πρόκληση είναι να ακούσω την μουσική, όχι με τα αυτιά που έχω τώρα. Να μεταφερθώ ξανά εκεί, στο τότε περιβάλλον, στις τότε συνθήκες. Τελικά όμως, η ίδια μουσική θα έρθει μέχρι το σήμερα και η τελευταία εικόνα θα μοιάζει με την πρώτη. Σαν να ανοίγεις τα μάτια, με βλέμμα αναγνωρισης, απέναντι σε κάτι που ποτέ δεν ήταν ξένο. Μόνο η μουσική το καταφέρνει αυτό.

Λοιπόν, πάμε; 





[σε τυχαία σειρά]


1. Sigur Ros – Agaetis Byrjun (released June 12, 1999)

Είναι το δεύτερο άλμπουμ των Sigur και είναι αυτό που τους έβαλε μέσα σε περισσότερα σπίτια. Ο τίτλος του σημαίνει “A Good Beginning”. Στο εσώφυλλο του δίσκου υπάρχει επιπλέον εξήγηση: “I gave you hope, that became disappointment. This is a good beginning”

Η μουσική των Sigur είναι ο λόγος που έρχονται δάκρυα στα μάτια και ταυτόχρονα είναι το χέρι που τα σκουπίζει. Ένα σκοτεινό δάσος, λουσμένο από φως. Το τρομερό, δεν είναι ότι το 1999 ελάχιστα μπορούσα να καταλάβω. Το σπουδαίο είναι ότι από τότε πολύ παλιά, μίλησαν για το σήμερα.

Η συναυλία τους το 16 στο Primavera ήταν μια καθαρση, που θα θυμάμαι πάντα.

"We simply gonna change music forever, and the way people think about music. And don’t think we can’t do it, we will." Και το έκαναν.
 


 

 

2. Magnetic Fields – 69 Love Songs (released September 7, 1999)

Αυτό ήταν το έκτο άλμπουμ των αγαπημένων Αμερικάνων, των Magnetic Fields. Είναι ακριβώς αυτό που λέει ο τίτλος του, 3 CD, το καθένα από τα οποία περιέχει 23 ερωτικά (ή και ερωτεύσιμα) τραγούδια, όλα γραμμένα από τον Stephin Merritt. Η ιστορία είναι λίγο πολύ γνωστή: Κάπου το 97-98, ο Merritt βρέθηκε σε ένα gay μπαρ στο Μανχάταν, παρακολουθώντας ένα show, όπου ένας πιανίστας έπαιζε τραγούδια του Sondheim. Εκεί γεννήθηκε η ιδέα για κάτι πιο θεατρικό, για μια δουλειά που θα μπορούσε να παρουσιαστεί σε ένα πάλκο, που θα σύστηνε τον Merritt στον κόσμο, με έναν άλλο τρόπο. Είχε φανταστεί να τον συνοδεύουν στην σκηνή 4 drag queens.

Αυτά το 1999.
Για να καταλάβετε το δύσκολο και το πρωτοποριακό του πράγματος, σκεφτείτε ότι -για τους ίδιους λόγους- στην Ελλάδα του 2019 δολοφονούμε κόσμο.

Σπουδαίο άλμπουμ, κοσμεί χρόνια τη δισκοθήκη μου. Culturally important!

Ένα live τους στην Ισπανία, λίγα χρόνια πριν, ήταν από τα πιο βαρετά πράγματα που έχω κάνει, όμως αυτό δεν αλλάζει στο παραμικρό το χάσιμο που μου χάρισε η βουτιά στα 172 λεπτά του δίσκου.
 


 

 

3. The Flaming Lips – The Soft Bulletin (released May 17, 1999)

Αν αγαπώ αυτόν τον δίσκο, για αυτό φταίει ο προηγούμενος δίσκος των Flaming Lips. Και εξηγούμαι: το 1997 κυκλοφορεί το "Zaireeka", ίσως η πιο experimental κυκλοφορία τους ever. Δεν λέω ότι ήταν απαραίτητα καλός δίσκος, ήταν όμως πρωτοπόρος. Δεν θυμάμαι πολλούς δίσκους που το Pitchfork έχει βαθμολογήσει με 0. Με λίγα λόγια, το "Zaireeka" αποτελούνταν από 4 CDs, τα οποία έπρεπε να παιχτούν ταυτόχρονα σε 4 διαφορετικά players, προκειμένου να αποδώσουν ένα ολόκληρο αποτέλεσμα.

Και κάπως έτσι, έρχεται μετά το "Soft Bulletin". Fuzzy κιθάρες, συναισθηματικοί στίχοι, απλά και όχι απλοϊκά τραγούδια, μια κάποια μελαγχολία να πλανάται στον αέρα και ένα ζεστό μουσικό μωσαϊκό που ντύνει τον δίσκο. Δηλαδή back to basics και τελικά ευφορία. Αυτός ο δίσκος δεν μπορεί να κριθεί αν δεν ακούσεις το "Zairreka" πρώτα. Το να καταλάβω το "Zaireeka", δεν μπορούσε να συμβεί το 1997.

2003. Gagarin. Ladies and Gents, the Flaming Lips! Μπαλόνια, κομφετί και το πάρτυ ξεκινάει με το "Race for the Prize".
 


 

 

4. Blur – 13 (released March 15, 1999)

Old school album band. Και ας ήμουν Gallagher team, πίσω στα 90s.

To "13" των Blur πήρε τη θέση του μέσα μου, μετά από πολλά χρόνια και μετά από μια αναπόφευκτη εξελικτική διαδικασία. Και τελικά, αυτό ήταν που μου έμαθαν οι Blur, την εξέλιξη. Ο τρόπος που είχαν, το κάθε άλμπουμ τους να είναι καλύτερο από το προηγούμενο, να έχει πειράματα και νέους ήχους, καινουριους δρόμους.

Όταν μου το είχαν χαρίσει, μου είχαν πει να το ακούσω κανα δυο φορές πριν βγάλω συμπέρασμα. Η ζωή είναι μια πάλη και αυτό το άλμπουμ είναι ακριβώς αυτό το soundtrack.

Τελικά, μήπως οι Blur ήταν πιο κοντά στους Beatles; Ο 16χρονος εαυτός μου τσατίζεται και βάζει στο τέρμα το "Definitely Maybe".

Common ground ανάμεσα σε Blur και Oasis; Δυο πολύ κακές συναυλίες-απογοητεύσεις στα Rockwave που συμμετείχαν.
 


 

 

5. Pavement – Terror Twilight (released June 8, 1999)

Ο 5ος δίσκος μια σπουδαίας μπάντας. Το κύκνειο άσμα τους, μιας και αμέσως μετά ανέβηκαν στα σύννεφα και χάθηκαν για πάντα. Την παραγωγή είχε αναλάβει ο Nigel Godrich (Radiohead, Beck), ηχογραφηθηκε σε Νέα Υόρκη και στα θρυλικά RAK του Λονδίνου. Αν μιλούσαμε για ζωγραφική, οι Pavement θα ήταν οι κύριοι εκφραστές του εξπρεσιονισμού. Το Rolling Stone έγραψε τότε το εξής καταπληκτικό, με το οποίο συμφωνώ μέχρι αηδίας: “Things hurt, growing up is hard, but kissing helps”.

Οι Pavement μπορεί να ξεκίνησαν κάνοντας θόρυβο, πράγμα στο οποίο έμειναν συνεπείς ως το τέλος, όμως στο "Terror Twilight" αποδεικνύουν περίτρανα ότι έχει αλλάξει ο τρόπος από τότε. Στο τελευταίο βήμα τους κάνουν ένα απόλυτο statement που αφορά όλη την πορεία τους, μια ανασκόπηση.

Τελικά φεύγουν, φροντίζοντας να έχει μείνει το αποτύπωμά τους μέσω ενός δίσκου, που είναι ένα γλυκόπικρο αντίο, αλλά τότε δεν ήξερα ότι δεν θα με άφηνε ποτέ μόνο και θα μου έκανε παρέα ως το 2019.

Από το 1999 αφουγκράζομαι την σιωπή των Pavement και μου πήρε κάμποσα χρόνια να την εκφράσω.
 


 

 

6. Moby – Play (released May 17, 1999)

Πάντα μπορεί να ελπίζει κανείς να ανακτήσει κάτι χαμένο. Κάποιες φορές, όμως, είμαστε υποχρεωμένοι να καταχωνιάσουμε τις αναμνήσεις σε στριμωγμένα ντουλάπια. Κι ύστερα, πού και πού εντελώς τυχαία, πέφτουμε πάνω σε κάτι παλιό, ενδεχομένως ασήμαντο, το οποίο κάποτε είχε ενσαρκώσει ένα ευτυχισμένο δειλινό, το οποίο μετά ήρθε και το κατάπιε η νύχτα.

Αφού τελείωσα το κρεσέντο α λα Λευτέρης Παπαδόπουλος, να κάνω την απαραίτητη αντιστοιχία με τη μουσική. Το "Play" είναι το soundtrack της εφηβείας μου, καταφέρνει πάντα και χάνεται στα ράφια της δισκοθήκης μου, όμως πάντα (αυτό το γαμημένο πάντα) πέφτω κάπου κάπως πάνω του και μπορεί να ξεχνάω πολλά, όμως δεν ξεχνάω ποτέ την πρώτη φορά που το άκουσα και αυτό που με έκανε να νιώσω.

Όσοι τον είδατε live τότε, ξέρετε για τι μιλάω.
 


 

 

7. Mobb Deep – Murda Muzik (released August 17, 1999)

Αν έχετε φτάσει το διάβασμα μέχρι εδώ, τώρα θα σας πω μια ιστορία.

Είναι ένας τύπος, φίλος του Υπογείου, ένας παράξενος τύπος, μια κινητή μουσική εγκυκλοπαίδεια, ο Τόνι. Είναι ζήτημα να τον έχω δει από κοντά 1-2 φορές. Δεν ξέρω πού μένει, με τι ασχολείται, τι καπνό φουμάρει, βρε αδερφέ. Του στέλνω inbox στις 3 το πρωί, απαντάει, του στέλνω στις 7 το πρωί που ξυπνάω, είναι εκεί. Πρωί, μεσημέρι, βράδυ. Οι συνομιλίες γεμάτες και γύρω από τη μουσική. Εύκολο αυτί, τσακμάκι, με τρομερό εύρος. Κουμπάκια, indie, Gangsta rap. Αυτό το τελευταίο είναι και το expertise του, νομίζω.

Οι Mobb Deep και γενικότερα το rap των 90s ήταν ένα μεγάλο μουσικό κεφάλαιο για μένα, γεγονός που κόντευα να ξεχάσω, αλλά είπαμε. Ο από μηχανής θεός Τόνι, μου ξύπνησε μνήμες και μυρωδιές, με γενναίες δόσεις νεανικής αλητείας και αθωότητας.

"Vision the canvas, I paint a picture".

Το rap τότε, μπορεί να μιλούσε για γκέτο, ναρκωτικά, όπλα και πόλεμο των δρόμων, όμως με έναν μαγικό τρόπο οι Mobb Deep έδειχναν πάντα το δρόμο, συντηρώντας το όραμα. Ανέκαθεν η μουσική τους ήταν πέρα από το προφανές. Το μόνο φονικό ήταν ο ρεαλισμός τους.

"Hardcore movement under your skin".
 


 

 

8. Godspeed You! Black Emperor – Slow Riot for New Zero Canada (released March 29, 1999)

Οι πιο όμορφες ιστορίες, είναι οι απλές ιστορίες.

Ανάμεσα στο "F♯ A♯ ∞" (1997) και το "Lift Your Skinny Fists.." (2000), οι GY!BE βρίσκονται σε περιοδεία. Ταυτόχρονα, οι εντυπώσεις του debut album είχαν κάνει ακόμη μεγαλύτερη την ανάγκη και ο κόσμος έψαχνε συνέχεια να ακούσει, να ανακαλύψει νέα μουσική από την νεοσύστατη τότε αυτή μπάντα. Στο περιθώριο της περιοδείας τους, οι GY!BE ηχογραφούν το EP "Slow Riot for New Zero Canada"

Το εξώφυλλο έχει Εβραϊκούς χαρακτήρες που σε ελεύθερη μετάφραση λένε “Formless ans Empty”. Το πίσω μέρος, έχει οδηγίες στα ιταλικά για το πώς μπορεί να φτιάξει κανείς μια μολότοφ.

Τα δυο τραγούδια του EP παίζονταν σε διαφορετικές ταχύτητες. Το "Moya" σε 45 rpm και το "BBF3" σε 33 rpm. Το κλείσιμο του "Moya" με το βιολί, είναι ιδανικό σε ένα από τα καλύτερα build ups στην ιστορία της μουσικής. To "BBF3" είναι μια σφαλιάρα στον αρνητισμό, η απόδειξη πως η μουσική είναι εκείνο το φίλτρο, μέσα από το οποίο όλοι οι άνθρωποι μπορούν να κατανοήσουν τι γίνεται μέσα στο κεφάλι τους.

"Be prepared for anything, at any time, from anybody, don’t take no shit, always stand your ground."

Με λίγα λόγια, ένα emotional snapshot, που έρχεται από πολύ παλιά.

Final Battle Music. Κάποιοι ήξεραν που πάμε, ήδη από το 1999.
 


 

 

9. Travis – The Man Who (released May 24, 1999)

Εδώ πέρα τα πράγματα είναι πιο απλά και μάλλον εύκολα. Καταρχάς, να τονίσω ότι σήμερα δεν μπορώ να ακούσω Travis, δεν έχω διαβάσει, ούτε έχω ψάξει να βρω κάτι για αυτούς και όταν έβαλα πριν λίγο να ακούσω ξανά το "The Man Who", βαρέθηκα σε περίπου 4 λεπττά. Βέβαια, αν μεταφερθούμε λίγο πίσω, στον καιρό που βγήκε το άλμπουμ, μπορώ να επαναφέρω στη μνήμη μου λόγους για τους οποίους ήταν ένα άλμπουμ-ορόσημο.

Μέσα 1999, η Britpop δεν έχει πεθάνει ακόμα, αλλά πνέει τα λοίσθια και όλοι περιμένουν το τέλος που πάντα έρχεται. Οι Travis, λοιπόν, φτιάχνουν έναν απλό δίσκο (κιθάρα, μπάσο, τύμπανα, πιάνο, τέλος), με φρέσκο ήχο, εύκολα τραγούδια, στίχοι που σου μένουν, catchy ρεφρεν. Το εγχείρημα δεν ήταν εύκολο, όμως οι Travis κατάφεραν να σώσουν την παρτίδα της βρετανικής σκηνής και άνοιξαν διάπλατα τον δρόμο για τα 00s. Μπάντες σαν τους Coldplay, τους  Elbow, τους Starsailor πάτησαν αρκετά πάνω στις φόρμες του "Man Who".

Melody Maker, Mojo, Q, NME το υποδέχτηκαν χλιαρά, για να το πω ευγενικά, όμως μέχρι τα τέλη του 99 ήταν ήδη στις λίστες με τα καλύτερα της χρονιάς. And so it goes, μέχρι σήμερα.
 


 

 

10. The White Stripes – The White Stripes (released June 15, 1999)

Το άλμπουμ με το οποίο μας συστήθηκε ο Jack White. Τον πρώτο καιρό, δεν μπορούσα να συνέλθω από το πόσο καινούριο ήταν αυτό που άκουγα. Η φωνή του Jack ήταν πανκ, ήταν μπλουζ, ήταν μέταλ, ήταν ΜΟΝΑΔΙΚΗ.

O σπουδαίος John Peel είχε δηλώσει ότι είχε δει το άλμπουμ σε ένα δισκάδικο, του άρεσε το εξώφυλλο, μετά είδε τους τίτλους των κομματιών και είχε ένα καλο feeling. Μετά την ακρόαση, τους έκανε το Νο.1 στη Μεγάλη Βρετανία.

Μια κιθάρα, ένα drumkit, 2 παλαβοί τύποι ντυμένοι σε άσπρα και κόκκινα και ένα λαμπρό μέλλον που ανοιγόταν για το garage rock. Ο δίσκος δεν είναι ο καλύτερος τους, για την ακρίβεια δεν είναι καν καλός. Καμία ποικιλία, ίδιο μοτίβο, μακρόσυρτες συνθέσεις κλπ κλπ. Όμως, είναι σημαντικός για αυτό που ακολούθησε μετά.
 


 



10+1. Ξύλινα Σπαθιά – Τροφή Για Τα Θηρία (released June 15, 1999)

Τα Ξύλινα Σπαθιά είναι ένα ιδιαίτερο κεφάλαιο για μένα. Μάλλον με διάλεξαν, όχι εγώ αυτούς. Σε μια ηλικία ευαίσθητη, που έψαχνα να σχηματίσω την ταυτότητα και την κρίση μου, τουλάχιστον τη βάση της, μου προσέφεραν μέσω της μουσικής τους, την δυνατότητα να μην αισθάνομαι ξένος. Ξένος παντού.

Τα Σπαθιά μας είχαν συνηθίσει σε τακτικές κυκλοφορίες κάθε δυο χρόνια. Το 93 ήταν η "Ξεσσαλονίκη", το 95 "Οι Πόλεις της Ασφάλτου" και το 97 "Η Ματιά Σαν Βροχή". Το 99 κάτι περιμέναμε. Μια μακρόχρονη και επώδυνη αναμονή. Σαν την αγάπη ένα πράγμα.

Η δεκαετία του 90 ήταν μια περίοδος ανακατατάξεων στην μουσική. Φυσικά, τότε στην Ελλάδα (μια ζωή πίσω) ανακαλύπταμε το καθαρόαιμο ροκ, με τις Τρύπες, τα Σπαθιά, τα Κρίνα και τόσους άλλους. Το στοίχημα για όλους ήταν να μη μείνουν εκεί.

Τότε ήταν που έσκασε το δισκάκι προπομπός του "Ενας Κύκλος Στον Αέρα". Ο τύπος της εποχής, αφιέρωσε ορισμένες μικρές στήλες για την κυκλοφορία του "Τροφή Για Τα Θηρία". Ο λόγος ήταν ο πειραματισμός, η στροφή της μπάντας, η αλλαγή στον ήχο, το ρίσκο. Αν με ρωτάτε, επειδή ήμουν τακτικός επισκέπτης στα live των Σπαθιών, φαινόταν από τις συναυλίες τους πού το πάνε, αφήστε που δεν ήταν και τόσο σπουδαίες οι τομές που έκαναν, απλά τολμηρές.

Θυμάμαι στο Ρόδον, λίγο πριν αρχίσει μια συναυλία τους, κάτι τύπους να λένε «Ακούσατε το νέο δισκάκι, στο οποίο ακούγονται πλήκτρα από υπολογιστή και βαράνε κάτι τηλέφωνα;». Το σχόλιο πήγαινε για το εναρκτήριο κομμάτι, το "Τροφή Για Τα Θηρία". Ένα παλαβωμένο drum machine, μανιασμένα samples, κιθάρες μόνο στο background, φρέσκος ήχος, νέος κόσμος, Σπαθιά από το μέλλον και η μόνη φορά που σκέφτηκα ότι αυτή η μουσική ήθελε αγγλικό στίχο.

Δεύτερο track, τα "Διαστημόπλοια". Όταν παίρνω αγκαλιά να κοιμίσω τον Δημητράκη μου, βάζω να παιζει αυτό το κομμάτι. Και αυτή είναι η μεγαλύτερη ομορφιά που υπάρχει.

"Τώρα Αρχίζω και Θυμάμαι". Το πρώτο κουπλέ, το φωτεινό, με την ανατολή που κάποιος βλέπει τον ήλιο, γράφτηκε στο Manchester, μια από τις πιο γκρι πόλεις του κόσμου. Το δεύτερο, το πιο σκοτεινό, με την αγάπη που πληρώνει δολοφόνους, σε δρόμους χωρίς γυρισμό, γράφτηκε στη Ρόδο. Πόσο Παύλος.

Το EP κλείνει με το "Χάθηκα". Ένα από τα πιο όμορφα τραγούδια, ίσως και λίγο αδικημένο. Αυτό το "να να να", στο τέλος που παίρνει πολλά μαζί του. Μια για πάντα.

Ποιος μπορεί να σταματήσει τον άνεμο που φυσά πάνω στην άμμο;
 

Σχετικα Αρθρα
ypogeio.gr
10+1 Μουσικά Θέματα
Από Video Games των 90's
(19/07/2019)
ypogeio.gr
15 Πράγματα που με
Εκνευρίζουν Ανεξήγητα Πολύ
(15 Μέρες Οργής και Μένους)
(22/06/2019)
ypogeio.gr
Top 11 (23)
Jack White - The White Stripes
& Side Projects - (Oμαδικό x 9)
(23/11/2018)
ypogeio.gr
Top-50 Διεθνή Tracks
Of 2015
(22/12/2015)
Χρησιμοποιούμε cookies μόνο για στατιστικούς λόγους (google analytics). Δεν συλλέγουμε κανένα προσωπικό δεδομένο.
ΕΝΤΑΞΕΙ